Je bedrijf maakt winst, maar je betaalt niet altijd over die volledige winst inkomstenbelasting. De mkb-winstvrijstelling verlaagt het bedrag dat daarvoor meetelt. In 2026 is de vrijstelling 12,7% van de winst na de ondernemersaftrek.
Dat klinkt als een korting die je zo kunt uitrekenen. Toch ontstaan er snel misverstanden. Het gaat niet om 12,7% van je omzet en ook niet om een bedrag dat je volledig terugkrijgt. Bovendien werkt de regeling bij verlies de andere kant op. Om je belasting goed te schatten, moet je weten waar de vrijstelling in de berekening thuishoort.
Eerst bepalen of je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting
De mkb-winstvrijstelling is bedoeld voor ondernemers voor de inkomstenbelasting. Een inschrijving bij de Kamer van Koophandel is daarvoor op zichzelf niet genoeg. Ook het feit dat je facturen verstuurt of btw-aangifte doet, geeft nog geen zekerheid.
De beoordeling hangt af van de manier waarop je werkt. Denk aan zelfstandigheid, ondernemersrisico en de verwachting dat je winst maakt. De Belastingdienst kan inkomsten behandelen als winst uit onderneming, loon of resultaat uit overige werkzaamheden. Alleen de naam die je zelf aan je werk geeft, bepaalt die uitkomst niet.
Stel dat je naast je baan af en toe een opdracht uitvoert. Die inkomsten kunnen belastbaar zijn zonder dat je voor de inkomstenbelasting ondernemer bent. Dan geldt de mkb-winstvrijstelling niet. Zakelijke kosten kunnen bij die inkomsten nog steeds relevant zijn, maar dat is een andere vraag.
Bij een eenmanszaak kan de regeling dus gelden, mits je aan de voorwaarden voor ondernemerschap voldoet. Bij een vof gaat het om de positie en het winstaandeel van de afzonderlijke ondernemer. De winst van een bv valt onder de vennootschapsbelasting. Je past daar niet dezelfde persoonlijke mkb-winstvrijstelling op toe.
Je hoeft voor deze vrijstelling geen urencriterium te halen
Voor de mkb-winstvrijstelling geldt geen urencriterium. Ook een ondernemer die minder dan 1.225 uur aan de onderneming werkt, kan er recht op hebben. De voorwaarde dat je ondernemer voor de inkomstenbelasting bent, blijft wel bestaan.
Dit verschilt van de zelfstandigenaftrek, waarvoor het urencriterium wel een belangrijke voorwaarde is. Wie geen zelfstandigenaftrek krijgt, is daarom niet automatisch alle ondernemersregelingen kwijt. Beoordeel iedere regeling afzonderlijk.
Werk je in deeltijd of combineer je een onderneming met loondienst, dan is dit onderscheid extra nuttig. Je kunt weinig uren hebben en toch ondernemingswinst behalen. Andersom bewijst een volle urenregistratie niet vanzelf dat je fiscaal ondernemer bent.
De uitleg over het urencriterium en welke uren meetellen helpt bij die aparte beoordeling. Gebruik de uren niet als een algemene toegangstest voor iedere belastingregeling. De voorwaarden verschillen en de uitkomst kan per jaar veranderen.
Omzet, winst en belastbare winst zijn verschillende bedragen
Omzet is wat je bedrijf met de verkoop van producten of diensten verdient, doorgaans bekeken zonder de btw die je moet afdragen. Daar gaan zakelijke kosten vanaf. Denk aan materialen, software, huur en andere kosten die volgens de fiscale regels meetellen.
Dat brengt je bij de winst. Soms zijn nog correcties nodig voordat je fiscale winst vaststaat. Een betaling voor een bedrijfsmiddel is bijvoorbeeld niet altijd in één keer een kostenpost. Ook privégebruik en kosten die fiscaal beperkt aftrekbaar zijn kunnen verschil maken.
Daarna kijk je naar de ondernemersaftrek waarvoor je in aanmerking komt. De mkb-winstvrijstelling wordt berekend over wat na die aftrek overblijft. De volgorde doet er dus toe. Je mag niet eerst 12,7% van de omzet afhalen en daarna alle andere aftrekposten toepassen.
Vind je het lastig om de stap van verkopen naar winst te volgen, begin dan met de resultatenrekening lezen. Dat overzicht verklaart hoe opbrengsten en kosten samen een resultaat vormen. De belastingberekening bouwt vervolgens op dat resultaat voort.
Een voorbeeld met €50.000
Stel dat je fiscale winst na de toepasselijke ondernemersaftrek €50.000 bedraagt. Dit is het uitgangspunt van het voorbeeld. De vraag welke ondernemersaftrek je daarvoor mocht gebruiken, is dus al verwerkt.
De mkb-winstvrijstelling in 2026 is dan 12,7% van €50.000, oftewel €6.350. Van die €50.000 blijft €43.650 over als belastbare winst na de vrijstelling. Je betaalt dus niet over de volledige €50.000 inkomstenbelasting.
De €6.350 is geen belastingteruggave. Het is het deel van de winst dat door deze regeling buiten de heffing blijft. Hoeveel belasting je daarmee bespaart, volgt pas uit de verdere berekening met je andere inkomen, tarieven en heffingskortingen.
Ook is de €43.650 geen bedrag dat automatisch op je bankrekening staat. Misschien heb je nog openstaande facturen, heb je geld in voorraad gestoken of moet je een lening aflossen. De vrijstelling verandert je belastingberekening. Zij zorgt niet dat klanten eerder betalen.
Gebruik dit voorbeeld daarom om de volgorde te begrijpen. Vervang het uitgangsbedrag door jouw fiscale winst na ondernemersaftrek. Gebruik niet zonder meer de omzet uit je boekhoudprogramma of het saldo op je zakelijke rekening.
Het voordeel kent bij hogere inkomens een grens
Voor 2026 is het belastingvoordeel van de mkb-winstvrijstelling beperkt tot maximaal 37,56%. Daardoor kun je bij een hoog inkomen niet simpelweg de vrijstelling vermenigvuldigen met het hoogste tarief van de inkomstenbelasting.
Die beperking verandert het vrijstellingspercentage van 12,7% niet. Zij gaat over het tarief waartegen de aftrek uiteindelijk voordeel geeft. Het zijn twee verschillende percentages met ieder een eigen functie in de berekening.
De uitkomst hangt daarnaast samen met je overige inkomen en persoonlijke situatie. Een ondernemer met alleen ondernemingswinst kan een andere totale belastingdruk hebben dan iemand met dezelfde winst en daarnaast een goedbetaalde baan.
Bereken daarom de volledige aangifte of voorlopige aanslag. Trek niet alleen een losse belastingkorting van je oude schatting af. Dan mis je mogelijk de samenhang met andere onderdelen van de belastingberekening en met de bijdrage voor de Zorgverzekeringswet.
Bij verlies wordt ook het aftrekbare verlies kleiner
De naam winstvrijstelling klinkt gunstig. Maar de regeling werkt ook door als de grondslag negatief is. Bij verlies verkleint de vrijstelling het verlies dat voor de inkomstenbelasting overblijft.
Stel dat de uitkomst na de relevante ondernemersaftrek een verlies van €10.000 is. De mkb-winstvrijstelling van 12,7% komt dan neer op €1.270. Het verlies na toepassing van de regeling is €8.730. Je kunt dus niet blijven rekenen met de oorspronkelijke €10.000.
Dat betekent niet dat je bedrijf opeens minder geld heeft verloren. De zakelijke uitgaven en opbrengsten veranderen niet. Alleen het bedrag van het fiscale verlies na deze regeling wordt kleiner. De eventuele verrekening van verlies met ander inkomen of andere jaren heeft vervolgens eigen regels.
Je kiest niet ieder jaar of de regeling je goed uitkomt. Als zij van toepassing is, verwerkt de aangifte haar ook bij verlies. Juist in een moeilijk jaar is het daarom verstandig een verwachte teruggave zorgvuldig te berekenen voordat je die gebruikt om nieuwe uitgaven te plannen.
De regeling staat los van btw en de KOR
De mkb-winstvrijstelling hoort bij de inkomstenbelasting. Zij bepaalt niet of je btw moet berekenen aan klanten. Zij bepaalt evenmin of je mee kunt doen aan de kleineondernemersregeling, de KOR.
De namen kunnen verwarrend zijn omdat beide regelingen vaak bij kleine bedrijven ter sprake komen. Toch kijken ze naar andere belastingen en voorwaarden. Je kunt dus niet uit deelname aan de KOR afleiden dat je recht hebt op de mkb-winstvrijstelling.
Ook een lage omzet is geen bewijs dat je geen mkb-winstvrijstelling krijgt. De eerste vraag blijft of je winst uit onderneming hebt voor de inkomstenbelasting. Houd bij het maken van je belastingplanning aparte bedragen aan voor btw en voor inkomstenbelasting.
Een ontvangen btw-bedrag volledig opzijzetten voor inkomstenbelasting geeft een verkeerd beeld. Hetzelfde geldt voor geld dat je alvast privé opneemt omdat je denkt dat de vrijstelling de belasting wel opvangt. Koppel iedere reservering aan de belasting waarvoor zij bedoeld is.
Controleer de invoer, ook als de aangifte automatisch rekent
Je hoeft de mkb-winstvrijstelling niet apart aan te vragen. De aangifte berekent haar bij ondernemingswinst automatisch. Dat werkt alleen goed wanneer de onderliggende gegevens en de fiscale indeling kloppen.
Controleer daarom of je inkomsten terecht als ondernemingswinst zijn opgevoerd, of de winst aansluit op je administratie en of je ondernemersaftrek aan de voorwaarden voldoet. Heb je meerdere ondernemingen, kijk dan naar de gezamenlijke ondernemingswinst binnen de aangifte en pas de regeling niet naar keuze alleen op de winstgevende activiteit toe.
Laat een afwijkend bedrag niet oplossen door lukraak een invoerveld te veranderen. Zoek eerst waar het verschil ontstaat. Is je winst anders berekend, ontbreekt een correctie of had je een aftrekpost verwacht waarop je geen recht hebt?
Het artikel over de zelfstandigenaftrek helpt om die eerdere stap te beoordelen. Bij twijfel kan Farshad Bashir ondersteunen bij de aangifte inkomstenbelasting voor ondernemers, waarbij ondernemingswinst en de persoonlijke belastingpositie samen worden bekeken.
Gebruik de uitkomst voor je reservering
Werk je verwachte jaarwinst tijdens het jaar bij. Een vrijstelling die automatisch wordt berekend, maakt een oude winstschatting niet actueel. Als opdrachten wegvallen of je kosten stijgen, verandert ook het uitgangspunt van de berekening.
Zet naast de verwachte belasting een planning van je echte ontvangsten en betalingen. Daarmee voorkom je dat fiscale winst wordt verward met beschikbaar geld. Je kunt bijvoorbeeld winst maken terwijl klanten nog moeten betalen of terwijl aflossingen de bankrekening verlagen.
De praktische volgorde is eenvoudig: bepaal eerst je fiscale winst, controleer de ondernemersaftrek, verwerk de mkb-winstvrijstelling en bereken daarna de totale belastingpositie. Gebruik pas die uitkomst om te bepalen hoeveel geld je kunt opnemen en hoeveel je voor later reserveert.