Je verhuist naar het buitenland, maar blijft in Nederland werken. Of je partner en kinderen wonen over de grens terwijl jij hier inkomen verdient. Moeten alle Nederlandse toeslagen dan stoppen? Niet altijd. Voor sommige toeslagen kan recht blijven bestaan, maar iedere regeling heeft eigen voorwaarden.
Kijk daarom niet alleen naar je adres. Ook je werk, zorgverzekering, gezin, inkomen en het woonland van je kind kunnen meetellen. Een verhuizing is een goed moment om de hele situatie opnieuw te bekijken, voordat je het oude maandbedrag in je nieuwe budget overneemt.
Begin met een overzicht van het hele gezin
Noteer waar jij, je partner en je kinderen wonen en vanaf welke datum. Schrijf daarnaast op waar ieder van jullie werkt, welk inkomen er is en hoe de zorgverzekering is geregeld. Bij een gezin dat in twee landen woont, kan één adres onvoldoende vertellen.
Maak ook onderscheid tussen een vakantie, tijdelijk verblijf en een werkelijke verhuizing. Ga niet alleen af op hoe lang je van plan bent weg te blijven. De feitelijke omstandigheden bepalen welke wijzigingen relevant zijn.
Bewaar brieven van de Nederlandse en buitenlandse instanties bij elkaar. Een besluit over werk of verzekering kan gevolgen hebben voor een andere regeling. Dat betekent niet dat iedere instantie automatisch alle gegevens op tijd heeft verwerkt.
Huurtoeslag verhuist niet mee naar een buitenlandse woning
Voor een woning buiten Nederland kun je geen Nederlandse huurtoeslag krijgen. Dat is een belangrijk verschil met de andere toeslagen. Een lage buitenlandse huur of een bescheiden inkomen verandert die basisregel niet.
Woon jij nog in een Nederlandse huurwoning, maar woont je partner in het buitenland? Dan is dat een andere situatie dan samen emigreren. Beoordeel de voorwaarden voor jouw Nederlandse woning en de rol van je toeslagpartner. Trek niet de conclusie dat de partner buiten beeld blijft doordat die elders woont.
Neem bij een verhuizing de ingangsdatum zorgvuldig door. Het laatste recht op een toeslag en de laatste betaling hoeven voor je gevoel niet samen te vallen. Controleer de beschikking en verwerk een verandering, in plaats van alleen te wachten tot een betaling vanzelf stopt.
Zorgtoeslag begint bij de verzekering
Voor zorgtoeslag is de manier waarop je voor zorgkosten verzekerd bent een belangrijke eerste vraag. Buiten Nederland wonen sluit zorgtoeslag niet altijd uit. Een verplichte Nederlandse zorgverzekering kan relevant zijn, maar ook bepaalde situaties waarin je via het CAK verzekerd of meeverzekerd bent.
Een buitenlandse verzekering die je zelf afsluit, geeft niet op zichzelf recht op Nederlandse zorgtoeslag. Stel daarom eerst vast onder welk stelsel je valt. Alleen blijven betalen aan een Nederlandse verzekeraar bewijst niet dat je die verzekering na een verhuizing terecht aanhoudt.
Daarna blijven de andere voorwaarden gelden, zoals die voor inkomen, vermogen en leeftijd. In mijn uitleg over zorgtoeslag en je eigen kosten staan de algemene uitgangspunten. De buitenlandse situatie komt daar bovenop.
Een partner of woonland kan het bedrag veranderen
De verzekeringspositie van je partner kan anders zijn dan die van jou. Als slechts één van jullie voor zorgtoeslag in aanmerking komt, kan toch het gezamenlijke inkomen meetellen. Eén persoon verzekeren betekent dus niet automatisch rekenen alsof je alleenstaand bent.
Bij zorg via het CAK kan ook een woonlandfactor worden toegepast. Die houdt rekening met verschillen in zorgkosten tussen landen. Het bedrag hoeft daardoor niet gelijk te zijn aan dat van iemand met een vergelijkbaar inkomen die in Nederland woont.
Neem de uitkomst van een oude proefberekening daarom niet mee als vast gegeven. Maak een nieuwe berekening met het juiste land en de actuele situatie. Bewaar welke gegevens je hebt ingevuld, zodat je later kunt begrijpen waarom een voorschot verandert.
Kindgebonden budget hangt samen met kinderbijslag
Ook als jij, je partner of je kind buiten Nederland woont, kan kindgebonden budget mogelijk zijn. Een belangrijk aanknopingspunt is de kinderbijslag van de Sociale Verzekeringsbank, de SVB. Daarnaast gelden de gewone voorwaarden voor het kindgebonden budget, waaronder inkomen en vermogen.
Kinderbijslag en kindgebonden budget zijn niet dezelfde regeling. Een beslissing over kinderbijslag vertelt daarom niet vanzelf hoeveel kindgebonden budget je krijgt. Controleer beide besluiten en kijk op wiens naam de aanspraak staat.
Voor een kind buiten Nederland kan een woonlandfactor relevant zijn. Die geldt voor het kindgebonden budget niet in de EU, IJsland, Noorwegen, Liechtenstein en Zwitserland, maar kan in andere landen wel een rol spelen. Verwar deze regeling niet met de woonlandfactor voor zorgtoeslag.
Mijn artikel over kindgebonden budget legt uit hoe de bijdrage aansluit op de gewone gezinskosten. Bij een internationale situatie moet je daarnaast naar buitenlandse gezinsbijslagen kijken.
Twee landen betalen niet vanzelf twee volledige bedragen
Hebben jullie ook recht op een gezinsbijslag in het andere land? Dan worden de regelingen op elkaar afgestemd. Je krijgt niet zonder meer het volledige Nederlandse bedrag bovenop het volledige buitenlandse bedrag.
Soms betaalt het ene land en vult het andere aan. Als Nederland een aanvulling betaalt, kan de SVB ook het kindgebonden budget en de kinderopvangtoeslag in die betaling meenemen. Een betaling kan dan na afloop van een kwartaal komen in plaats van via het vertrouwde maandelijkse patroon.
Stel dat je voor de gezinsbegroting twee geschatte bedragen van € 250 en € 200 per maand hebt gevonden. Je kunt daar niet zomaar € 450 van maken. Eerst moet duidelijk zijn welke regeling voorrang heeft en of er een aanvulling volgt. Dit is een voorbeeld van de budgetvraag, geen berekening van een concreet recht.
Geef daarom ook de buitenlandse aanvraag en beschikking door waar dat wordt gevraagd. Verzwijgen dat een andere instantie betaalt, maakt de Nederlandse betaling niet definitief. Het kan juist tot een latere correctie leiden.
Kinderopvangtoeslag vraagt ook een controle van de opvang
Als je met je kind buiten Nederland woont en in Nederland werkt, kan kinderopvangtoeslag mogelijk zijn. Voor deze route gelden extra voorwaarden. Zo moeten jij en je kind in de EU, Liechtenstein, Noorwegen, IJsland of Zwitserland wonen. Voor het Verenigd Koninkrijk bestaan bijzondere overgangssituaties; ga niet uit van dezelfde behandeling als binnen de EU.
Ook je werk en dat van een eventuele partner moeten aan de voorwaarden voldoen. Dat je in een toegelaten land woont, is op zichzelf onvoldoende. Voor sommige trajecten naar werk gelden aparte mogelijkheden, maar neem Nederlandse uitzonderingen niet zonder meer over naar wonen in het buitenland.
De opvang moet geregistreerd zijn op de manier die voor de Nederlandse toeslag wordt verlangd. Een mooie website, lokale vergunning of goede ervaring van andere ouders is geen vervanging voor die controle. Controleer de registratie voordat je op een tegemoetkoming rekent.
Bewaar de overeenkomst, facturen en betalingsbewijzen. Kijk ook naar de ingangsdatum van de opvang en de aanvraag. Kinderopvangtoeslag heeft eigen aanvraagregels. Uitstellen tot alle andere verhuiszaken klaar zijn, kan daarom financieel ongunstig zijn.
Buitenlands inkomen kan blijven meetellen
Voor de hoogte van toeslagen kijk je niet alleen naar inkomen waarover Nederland belasting int. Buitenlands inkomen en bepaald internationaal vrijgesteld inkomen kunnen meetellen. Ook het inkomen van je toeslagpartner kan relevant blijven als die in een ander land woont.
Maak dus geen schatting door uitsluitend je Nederlandse loonstrook te gebruiken. Tel de juiste jaarbedragen bij elkaar volgens de regels voor het toetsingsinkomen. De ingehouden belasting is niet hetzelfde als inkomen dat je van de schatting mag aftrekken.
Een praktische voorbereiding staat in mijn uitleg over toetsingsinkomen schatten. Werk je verwachting bij wanneer een van jullie een nieuwe baan, uitkering of pensioen krijgt. Een laag Nederlands inkomen kan samengaan met een hoger gezamenlijk jaarinkomen.
Opgaaf wereldinkomen is een apart formulier
De Belastingdienst kan jou of je partner een formulier Opgaaf wereldinkomen sturen. Dat wordt gebruikt om onder meer het definitieve recht op toeslagen of een bijdrage aan het CAK vast te stellen. Als je het krijgt, moet je het volgens de aangegeven termijn terugsturen.
Dit formulier is niet je aangifte inkomstenbelasting. Het invullen van de ene verplichting vervangt de andere niet. Ook een eventueel verzoek om uitstel moet je niet als automatisch geldig voor beide formulieren beschouwen.
Vul op je eigen opgaaf je eigen gegevens in. Je partner kan een afzonderlijke opgaaf ontvangen. Bewaar beide kopieën en controleer achteraf of de vastgestelde inkomens aansluiten op wat is opgegeven.
Regel wijzigingen voordat je op het geld rekent
Controleer je toegang tot Mijn toeslagen en of de benodigde burgerservicenummers beschikbaar zijn. Neem bij inlogproblemen of een ontbrekend nummer tijdig contact op met de daarvoor bedoelde instantie. Een administratief probleem verandert de inhoudelijke voorwaarden niet, maar kan een aanvraag wel vertragen.
Een toeslag is meestal een voorschot. Houd daarom ruimte voor een wijziging of terugbetaling en controleer de definitieve berekening. Bij een verhuizing helpt een kleine dossierlijst: doorgegeven wijziging, datum, ontvangstbevestiging en nog te ontvangen besluit.
Ik help bij toeslagen aanvragen of wijzigen. Daarbij kijk ik waar jij en je gezinsleden wonen en werken, hoe jullie verzekerd zijn en welke inkomsten en buitenlandse uitkeringen jullie ontvangen.